Մակար Եկմալյան

Ծնվել է Վաղարշապատում (այժմ՝ Էջմիածին): 1872թ. ավարտել է Էջմիածնի ժառանգավորաց դպրոցը: 1873-74թթ. Նիկողայոս Թաշճյանի ղեկավարությամբ վարժվել է հայկական նոտագրությանը, մասնակցել հոգևոր երգերի ձայնագրությանը և ժողովածուների հրատարակմանը: 1874-77թթ. Գևորգյան ճեմարանում դասավանդել է երգեցողություն և հայ եկեղեցական երաժշտության տեսություն: 1877-91թթ. ապրել է Պետերբուրգում: 1879-88թթ. սովորել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիա ստեղծագործական բաժնում: 1891-1902թ-ից բնակվել է Թիֆլիսում, դասավանդել Ներսիսյան դպրոցում: Նրա մոտ են սովորել Կոմիտասը, Ա. Տիգրանյանը: 1893-94թթ. դասավանդել է Ռուսական կայսերական երաժշտական ընկերության Թիֆլիսի բաժանմունքի ուսումնարանում և եղել նրա ռեկտորը: Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են գրավում քնարավիպական բնույթի ընդարձակ «Պատարագ»-ը: Նրա «Պատարագ»-ը գրված է Նիկողայոս Թաշճյանի գրի առած միաձայն եղանակների հիման վրա: Ստեղծել է երեք տարբերակ՝ արական եռաձայն և արական ու խառն քառաձայն երգչախմբերի համար: Նրա ստեղծագործությունը մեծ դեր է խաղացել ազգային երաժշտական դպրոցի ձևավորման գործում: 1895թ. Գևորգ արքեպիսկոպոս Սուրենյանցի միջնորդությամբ, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Ա Վանեցու (Խրիմյան Հայրիկ) հայրապետական կոնդակով՝ Մ.Եկմալյանի «Պատարագը» պաշտոնապես ընդունել է Հայ եկեղեցին և սկիզբ է դրվել նրա բազմաձայն կատարմանը: Մահացել է Թիֆլիսում: